آتشکده
نور یا آتش پرستش سو ،مفهومی غیر مادی ونماد جنبش ،خرد و روشنگری برای تشخیص خوب از بد است.آتشکده
نور یا آتش پرستش سو ،مفهومی غیر مادی ونماد جنبش ،خرد و روشنگری برای تشخیص خوب از بد است.روزهای برگزیده بر اساس باورهای دین زرتشتی
| سخنرانی موبد خورشیدیان درباره ی معنای روزها |
مهراب وحیدی – موبد اردشیر خورشیدیان در آیین جشن شهریورگان کوشک ورجاوند که با همکاری سازمان فروهر و انجمن زرتشتیان تهران برگزار شد سخنرانی کاملی دربارهی معنای روزها انجام داد که متن کامل ان را میتوانید در ادامه بخوانید .
باسپاس از گرامی سازمان فروهر و انجمن زرتشتیان تهرا ن وهمه کسانی که به برگزاری این روز خجسته «گرامی داشت روز پدر» درمکان کوشک ورجاوند یاری رسان شدند و درود وسپاس از شما بهدینان ارجمند که از راههای دور ونزدیک برای شرکت دراین جشن فرخنده حضور به هم رسانیده اید. وعرض خجسته باد به همه « پدران گرامی » دراین مجلس باشکوه . وهمه پدران نیک رفتار سراسر گیتی .
دردین زرتشتی همه انسانها بسته به درجه پارسایی ، به یک نسبت میتوانند، سپندینه ( پاک وسازنده ) باشند وکسی را برکسی دیگر برتری نبوده و نیست . ازسویی دیگر هربهدین «خویشکاری » دارد که درطی زندگی به گسترش راستی ها و استقرار نیکی ها درجهان کوشش نماید و « سپنته من وار » راستی جویان را پشتیبان و با نیک اندیشان جهان همازور باشد. برپایه این دواصل دین ، بین مازرتشتیان رسم نبوده ونیست که سال را با نام کسی آغاز کنیم، یا روزی که برای بزرگداشت پدر یا مادر یا هر مناسبت سپندینه دیگری نام گذاری میشود ، به مناسبت زایش یا درگذشت بزرگی انتخاب نماییم . بلکه همواره نام ایزدی (ستودنی ) یکی از روزهای ماه ، برای نامگذاری ایام به یاد ماندنی برگزیده میشده است .
زرتشتیان زمان را یک پارچه نمی بینند و جدا جدایا گاه به گاه (فرصت ) میدانند . ازاین دیدگاه «گاه شمار زرتشتیان» به «گاه» اهمیت بسیار میدهد وازاینرو سرودهای سپندینه اوستا با «سرایش »همراه است . نوازنده موسیقی نیز هر«گاه» را فرصتی میداند که « نتی» را بنوازد یا با« سکوت به جا وبه اندازه » برزیبایی و شکوه و تاثیر سرود و نغمه بیافزاید . این گاه شماربه مردم می آموزد که درزندگی از هر «گاه» بهره برده، موسیقی زندگی خود رابه زیباترین شکل و با با شکوه ترین آوا ، به بارنشانند.
گاه شمار زرتشتیان دارای 12 ماه سی روزه و یک گاه 5 روزه است که هرروز آن به نامی ستودنی( ایزدی ) اختصاص یافته ، و هر روز به پنج گاه کاملا طبیعی بخش شده وزرتشتی با نام و یاد خدا وسرودن سرودهای سپندینه اوستا ، تلاش روزانه خود را آغاز میکند و درتمام شبانه روز کوشش دارد که با مفاهیم ایزدی آنروز همگام و با مفاهیم ضد آنروز که «دیوی » خوانده میشود، به مبارزه پردازد : روز اردیبهشت باراستی همساز و بادیو دروغ نبرد کند. روز وهومن، نیک منشی پیشه کرده و با دیو بدمنشی می ستیزد وهمین گونه الی آخر. براین پایه ،گاه شمار زرتشتی علاوه براینکه همانند دیگرتقویمهای جهان ،روز شماراست . روش انسانی زیستن و به تعالی رسیدن را نیز یاد آور میشود و درنتیجه یک تقویم فرهنگی انسان ساز استکه چنانچه به مفاد آن عمل شود ، راستی ونیکی به بار می نشاند.
ازآنجا که نام ماه های این گاه شمارفرهنگی ،از بین نام های سپندینه روزها انتخاب شده است . هرروز ماه که با نام ماه برابرشود ، زرتشتیان به مناسبتی ستودنی تر ،جشن میگیرند . تقریبا هردو ماه یکبار به مدت پنج روز مراسم «گاهانبار خوانی» را به انجام میرسانند و در شش چهره درسال به دیگران بسته به توان مادی ومینوی خویش، « بار»میدهند. روزنخست تیرگان به یاد شهدای جنگ با تورانیان و اورمزد واسفندماه به یاد شهدای حمله تازیان ، «پرسه همگانی» برگزار میکند.
روز اورمزد وفروردین ماه را آغاز سال ملی وجشن زایش اشوزرتشت را نوروز بزرگ ، ویژه زرتشتیان می شناسند. سیزده بدر ،روز تیرایزد وفرودین ، روز گرامی داشت طبیعت ، به دشت وصحرا میزنند.
روز نوزدهم فروردین (فرودک ) را روز هماروانان وفروهران و بیاد روان وفروهر جوانمردان و پارسایان شهدای تاریخ پرافتخار ایران ، به آرامگاه میرود.
جشن اردیبهشت گان ،روز بزرگداشت اشویی (راستی وپاکی وعشق اهورایی ) است که آتش مقدس نماد آنست ، دراین روز موبد ودهموبد به جمع کردن 16آتش صنوف گوناگون درشهر می پرداختند و بهدینان به آتشکده ها رفته و «اشویی » را گرامی میدارند .
روز سروش ایزد از ماه اردیبهشت روز حمایت از پرندگان است .جشن خردادگان روز گرامی داشت دانش وخرد و جشن تیرگان روز مراسم زیبای آبریزان وبزرگداشت عظمت فرهنگ آرش کمانگیر است ، بهدینان نخی هفت رنگ به دست می بندند که در روز باد ایزد ازدست باز کرده و به باد می سپارند.
جشن امردادگان ، روز گل وگیاه است .
جشن شهریورگان ، روز شهریاری برخویش وتسلط برنفس «روز پدر» بهدینان است .
جشن مهرگان روز «عشق » است ،عشقی که با مهر راستین همراه بوده و باپیمان هم پیمان است .
جشن آبانگان روز گرامی داشت آب . جشن آذرگان روزگرامی داشت آتش مادی است .
جشن دیگان درماه دی چهارروز است :شب یلدا شب جشن دی به آدر است . دی به دین روز بزرگداشت دین یا وجدان است که بزرگترین نعمتی است که خداوند به بشر بخشیده و ماموریت پیامبران بیدار کردن این بخش ازقابلیت کم نظیر بشر بوده است . دی به مهر روز گرامی داشت مهر وفروتنی است . دی به آذر روز درک وگرامی داشت آتش های مینوی است .
روز بهمن از ماه بهمن وجشن بهمنگان نزد ایرانیان روز حمایت از حیوانات نامگذاری شده که مورد پذیرش انجمن موبدان نیز میباشد. روزمهر از ماه بهمن ،جشن سده ، روزگرامی داشت کشف آتش که یکی ازمهمترین و بزرگترین و کارسازترین کشفیات بشر است ،می باشد .
جشن اسپندگان ، روز گرامی داشت مقام مادر وبزرگداشت زن است.
روز رام ایزد و اسفندماه روز درختکاری است.
و پنج روز آخرسال یا گاه گاتابیو ، روز هایی برای رسیدگی اندیشمندانه به کارهای انجام گرفته در سالی که گذشت و درس گرفتن از برای سال آینده و شرکت در گاهانبار همس پس میدیوم گا ه و خانه تکانی راستین درون وبرون است .
موضوع انتخاب برخی از روزهای برگزیده براساس باورهای دین سپندینه زرتشتی در انجمن موبدان تهران ، اززمانی آغاز گردید که ازسوی گرامی شهرداری تهران وچند NGo روز26 دیماه (جشن بهمگان) برای روز حمایت از حیوانات و برای روزحمایت ازپرندگان روز 15 اردیبهشت را انتخاب شده بود و نوشته بودند که جوانان ایرانی بشدت روز والنتین را علاقه مند هستند که روز عشق بدانند وبرخی جشن اسفندگان را روز عشق معرفی می نمایند و از انجمن موبدان تهران که تنها مرجع مینوی (دینی وفرهنگی )، عرفی ورسمی وقانونی جامعه زرتشتیان ا یران می باشد، درخواست کرده بودند که دراین چند مورد نظررسمی را اعلام و ارسال دارد . انجمن موبدان بنا برتکلیف دینی ووظیفه قانونی، به پژوهش پرداخت و باتوجه به اصول باورها وفرهنگ زرتشتی، پس ازمدتی ، پاسخ کارشناسی ورسمی تهیه و دراختیارخواستاران وپژوهشگران قرار داد .
دردین زرتشتی ، ایزد سروش ، پیام رسان شناخته شده و خروس نماد زمینی آنست .دراوستای برساد ، هر امشاسپند که ازفروزه های جاودانه اهورامزدا میباشند با چند ایزد (ستودنی های مینوی ) همکار شناخته شده اند که میخوانیم « به خشنودی مینوی اردیبهشت بلندو آدر وسروش وورهرام » بنابراین دلیل ،بسیاردقیق وکارشناسی ، روز سروش ازماه اردیبهشت که برابر روز 16 اردیبهشت تقویم رسمی خورشیدی است ، روز پرندگان تایید و معرفی شد.
درمورد روز مادر و زن نیز از دوران باستان روز سپندارمزد از ماه اسفند(جشن اسفندگان ) را روز زن ومادر اعلام کرده و به روز مزد گیران معروف بود ه که بانوان گرامی دراین روز به تخت می نشینند و کارهای منزل را مرد ان خانواده انجام میدهند و مقام مادر وزن را گرامی داشته میشود . وازآنجا که عشق به مردان محدود نمیشود وبانوان گرامی نیز به شوهر وفرزند وخانواده عشق می ورزند وازهمه بالاتر «مهر وعشق » مفهومی بسیارگسترده تروفراتر از عشق زمینی دارد. وعشق به اهورامزدا ، به راستی و نیکی ،عشق به محیط زیست و دیگر مردمان جهان ،عشق به میهن و همه هستی هم، جزیی ازواژه عشق ایرانی که برخواسته از واژه «اشا» شناخته میشود و درفرهنگ زرتشتی لازمست با عهد وپیمان همراه و از«مهرودروج » به دور باشد، میباشد .ازاینرو ، تصویب شد که باید اجازه داد که جشن اسفندگان روز گرامی داشت مقام مادر وبزرگداشت زن باقی بماند و جشن مهرگان یعنی روز مهر از ماه مهر که دهم مهر تقویم ملی است « روزعشق» ایرانیان معرفی واعلام گردید.
مورد دیگر جشن بهمنگان بود که درتقویم ایرانی روز حمایت از حیوانات شناخته شده است که چون دردین زرتشتی امشاسپند بهمن موکل حیوانات میباشد، نامگذاری این روز ، کاملا مناسب فرهنگ ، شناخته شد واعلام گردید.
دراینجا تنها برسر روز پدر مشکل بسیار مهمی پیش آمد؟ چرا که آنگونه که پژوهش شد ،ظاهرا روز پدر در فرهنگ زرتشتی وجود نداشته وتنها چندسالی پیش ، جشن بهمنگان روز پدر زرتشتیان معرفی شده و کم وبیش برگزار می گردیده است ، که انتخاب روز حیوانا ت ، دراین روزسپندینه، بسیار درست ومنطقی مینمود و شایسته نبود که جشن بهمنگان هم روز حیوانات باشد وهم روز پدر ،ازاینرو انجمن موبدان پس از مدتی پژوهش ومشورت ، روز شهریوراز ماه شهریور یا جشن شهریورگان را روز پد رانتخاب واعلام نمود. چرا که همانگونه که روزمادر با امشاسپند سپندارمزد که نماد مهرورزی وازخود گذشتگی که بیشتر ویژه بانوان است ، متناسب میباشد، روز شهریور امشاسپند نیز که به مفهوم شهریاری برخویش و تسلط برنفس و ازویژگیهای مردان غیرتمند و باهمت و بافرهنگ میباشد، برای روز پدر مناسب تر تشخیص وتصویب و اعلا م گردید.
برهمه ما بهدینان شایسته است که این چهار روزعزیز دیگر در گاه شمار زرتشتی را نیز همواره به یاد بسپاریم و کوشش کنیم که «روز پرندگان« ،« روز پدر» ، «روزعشق » و « روز حیوانات » را نیز گرامی داشته و به شایستگی به تکالیف دینی وفرهنگی و خویشکاری انسانی خویش عمل نماییم .
ازانجمن ها وسازمان ها وانتشارات زرتشتیان سراسر کشور ، درخواست داریم که گاه شمار سال دیگر، را با مشورت با انجمن موبدان تهران هماهنگ کنند . و از همگی شما باشندگان گرامی وبهدینان ارجمندنیز درخواست داریم که هرگونه انتقاد و پیشنهادی درمورد نه تنها این چهارروز انتخاب شده ، که درمورد روزهای دیگر که دربخش نخست به آگاهی رسید، دارید .
حداکثر تا تاریخ آخر مهرماه امسال به انجمن موبدان تهران کتبا اعلام دارید .که مانند همیشه تاریخ ،این هم اندیشی مسئولا نه بین دین باوران ودین یاوران بهدین با انجمن موبدان ، موجب همازوری بیشتر و شناخت بهتر راستی ها و بهبود مدیریت مینوی جامعه ، خواهدشد .
بی صبرانه چشم به راه دیدگاههای کارشناسی شما هستیم .
مهر افزون . راستی پیروز .
ایدون باد . ایدون ترج باد :
موبد دکتراردشیرخورشیدیان . رییس انجمن موبدان تهران .
کوشک روانشاد دکتر ورجاوند تهران . شهریور ا مشاسپند وشهریور ماه 3747 دینی زرتشتی . 30 /ا مرداد/ 88 هجری خورشیدی .بزرگداشت همگانی روزپدر زرتشتیاناشتاد ایزد و خورداد ماه روز زیارت ستی پیر
| زیارتگاه پیر ستی پیر یا قلعه اسدان |
برگرفته از همازور
منوچهر ارغوانی - پیر ستی پیر در شمال مریم آباد یزد قرار گرفته و همه ماهه به روز اشتاد ایزد بخصوص در 24 خورداد ماه زرتشتیان در این زیارتگاه حضور می یابند و پس از نیایش خداوند با سورگ ( نان روغنی ) ، پشمک و چای پذیرایی می شوند.
در مورد پیدایش پیر ستی پیر یا قلعه اسدان نقل میکنند است که ستی یا مه ستی دختر خود مهربانو نوه یزدگرد پادشاه ساسانی را از ترس دشمنانی که بدنبال آنها بودند به کیقباد موبد یزد سپرده و برای فرار از دشمن خود را در این چاه می اندازد و دشمنان برای بدست آوردن جسد او در چاه و اطراف آن می گردند ولی جسد را پیدا نمی کنند .
و روایت است که چون زرتشتیان همیشه به زیارت خراسان می رفتند بخصوص شاهان ساسانی بعد از تاجگذاری پیاده از تیسفون به خراسان برای زیارت آتشکده آذربرزین مهر می رفتند ولی بعد از حمله اعراب و ویرانی تمام مکان متبرکه باز هم زرتشتیان به زیارت خراسان می رفتند .
در آن زمان یکنفر زرتشتی بقصد مشهد رفته و در آنجا چون اگاه شدند که وی زرتشتی است و بر خلاف شرع می دانستند که نمی بایست به زیارت برود از این رو حکم قتل او را برای صبح روز بعد صادر ، شب او را به زندان انداختند .
فرد زرتشتی در حالیکه شب تا صبح خیلی ناراحت و به درگاه خداوند دعا می کرد تا اینکه چند دقیقه بخواب میرود و در خواب چند نفر با لباس سفید و سبزمی بیند که بر سر او ایستادند و به او می گویند ما تمامی با هم یکی هستیم دعایت مستجاب شد چشمت را باز کن و در این مکان مقدس زیارتگاهی بساز.
مرد چون چشم باز می کند خود را بر سر جاهی می بیند بلند شده و وحشت زده فکر می کند . چون زرتشتیان درآن زمان اجازه هیچ نوع ساختمانی نداشتند به یکی از مجتهدان بزرگ یزد مراجعه و سرگذ شت خود را میگوید . ایشان نیز از مجتهد مشهد در این مورد سوال و چون حقیقت داشته به او اجازه ساخنمان می دهند و این مکان را بر سر این چاه بنا می کند که به ستی پیر و قلعه هستندان مشهور می شود .
ایرانیان بالاترین صفت برای آفریدگار یکتا ، خداوند جان و خرد قایل بودند و به خداوند جان و خرد خیلی عمیق و روحانی می اندیشیدند و گفته هردوت رابیان میدارد که ایرانیان هیچگونه تصویری یا تجسمی از خداوند یکتا نداشتند و نیایشگاههای بجا مانده از دوره ساسانیان به حدی ساده و روحانی نشان می دهد که فقط توجه به آفریدگار بوده است.
چراغ و روشنایی به همراه عود و بوی خوش در همه زیارتگاه های زرتشتی دیده می شود و یکی از سنتهای قدیمی زرتشتیان است.
اشتاد ایزد و خورداد ماه روز زیارتی ستی پیر از دیرباز بوده است و زرتشتیان استقبال مناسبی از این مراسم می کنند.
تهیه سورگ (نان روغنی) نیز یکی دیگر از سنتهایی است که در مکانها و مراسم گوناگون شاهد آن هستیم
فرتور از منوچهر ارغوانی
برای دیدن ادامه فرتورها کلیک کنید
داستان های کوتاه و خواندنی
مرد و پسر بچه
روزی مردی جان خود را به خطر انداخت تا جان پسر بچه ای را که
در دریا در حال غرق شدن بود نجات دهد. اوضاع آنقدر خطرناک بود
که همه فکر می کردند هر دوی آنها غرق می شوند. و اگر غرق نشوند
حتما در بین صخره ها تکه تکه خواهند شد. ولی آن مرد با تلاش
فراوان پسر بچه را نجات داد.آن مرد خسته و زخمی پسرک را...
به نزدیک ترین صخره رساند. و خود هم از آن بالا رفت. بعد از
مدتی که هر دو آرامتر شدند. پسر بچه رو به مرد کرد و گفت: «از
اینکه به خاطر نجات من جان خودت را به خطر انداختی متشکرم» مرد
در جواب گفت: «احتیاجی به تشکر نیست. فقط سعی کن طوری زندگی
کنی که زندگیت ارزش نجات دادن را داشته باشد!»
جراح و تعمیرکار
روزی جراحی برای تعمیر اتومبیلش آن را به تعمیرگاهی برد!
تعمیرکار بعد از تعمیر به جراح گفت: من تمام اجزا ماشین را به
خوبی می شناسم و موتور و قلب آن را کامل باز می کنم و تعمیر
میکنم! در حقیقت من آن را زنده می کنم! حال چطور درآمد...
سالانه ی من یک صدم شما هم نیست؟!
جراح نگاهی به تعمیرکار انداخت و گفت : اگر می خواهی درآمدت
۱۰۰برابر من شود اینبار سعی کن زمانی که موتور در حال کار است
آن را تعمیر کنی!
آرزو
همگی به صف ایستاده بودند تا از آنها پرسیده شود ؛ نوبت به او
رسید : "دوست داری روی زمین چه کاره باشی؟" گفت: می خواهم به
دیگران یاد بدهم، پس پذیرفته شد! چشمانش رابست، دید به شکل
درختی در یک جنگل بزرگ درآمده است. باخودگفت : حتما اشتباهی رخ
داده است! من که این را نخواسته بودم؟!....
سالها گذشت تا اینکه روزی داغ تبر را روی کمر خود احساس کرد ،
با خود گفت : این چنین عمر من به پایان رسید و من بهره ی خود
را از زندگی نگرفتم! با فریادی غم بار سقوط کرد و با صدایی
غریب که از روی تنش بلند میشد به هوش آمد!
حالا تخته سیاهی بر دیوار کلاس شده بود!