آتشکده بندیان

آتشکده بندیان

محوطه ی باستانی بندیان در دو کیلومتری شمال غربی شهرستان درگز

و در کناررودخانهء«درونگر»واقع شده است.

کاوش‏های باستان‏شناسی بندیان از سال 1373 براساس برنامه‏های‏ مصوب

باستان‏شناسی سازمان میراث فرهنگی کشور به سرپرستی مهدی رهبر

انجام شد.

از آن‏جا که بندیان در مسیر جادهء ابریشم قرار داشته است می‏توان‏ تأثیرات

متقابل تمدن‏های گوناگون را در آثار آن مشاهده کرد.از کتیبه‏ های مکشوفه

که بر بدنه یدیوارهای گچی تالار نقر شده‏اند،برمی‏آید که درگز فعلی

«دستگرد» ی است که با«مرو»یک واحدسیاسی را تشکیل‏ می‏داد و مقر

یکی از دژبانی‏های دوره  ساسانی بود.

پادشاهان ساسانی در طول حکومت خود دو دشمن قدرتمند داشتند.

در غرب قدرت رومیان که برای گسترش سرزمین می‏جنگیدند و در شمال

شرقی هپتالی‏ها (هیاطله)که ظاهرا حمله و تهاجمات آن‏ها، اقتصادی داشته

است. برای پادشاهان ساسانی،حفظ مرزهای شمال‏ شرقی اهمیتی

خاص داشت.به همین دلیل،اغلب شاهزادگان نامزد پادشاهی را،به

عنوان پادشاهمحلی،به این سو گسیل  می‏ داشتند.

تهاجمات هپتالی‏ها را می‏توان در بقایای آثار به جا مانده در بندیان،به‏ صورت

مدارک تصویری مشاهده کرد.

حاصل تلاش گروه باستان‏شناسی بندیان،کشف بنای بسیار مهمی‏ است

که درمحدوده‏ای تقریبا چهار هکتاری قرار دارد و تاکنون بخش‏ کوچکی از

آن‏که شامل یک نیایشگاه بسیار مهم است،از زیر خاک‏ خارج شده است.

نیایشگاه مکشوفه عبارت است از تالاری به ابعاد 5/8x5/10 متر که سقف

آن روی چهار ستون گچی زیبا قرار دارد.در سمت شمال‏ غربی تالار،فضایی

به ابعاد   70/1x80/2 متر از تالار عقب نشسته است‏ که به مناسبت

اهمیتش،آن را محراب نامگذاری کرده‏ اتد.

داخل این‏ محراب،علاوه بر گچبری‏های زیبا،روی بدنهء دیوار گچی،

پنج کتیبه‏ به خط پهلوی ساسانی نقر شده است.

مضمون کتیبه‏ ها حکم انتصاب شخصی به نام یزداد از طرف یک‏ مقام عالی

رتبه به نام ویدشاپور،به دژبانی مرو و این دستگرد است.

دور تا دور تالا،گچبری‏هایی دارد که از حیث تاریخی و هنری‏ واجد ارزش‏های

فراوان و مهمی هستند.این گچبری‏ها در زمینه ی موضوعات متعددی هستند

،مثل صحنه‏ های شکار،جنگ پادشاه‏ ساسانی با پادشاه هپتالی.پیروزی

همین پادشاه،یک صحنهء مذهبی‏ شامل تصویرهایی از آناهیتا،الههء فراوانی

و آب‏های روان و نیز صحنه‏ های معرفی شخصیت‏های مهم دورهء ساسانی،

صحنه‏ های تاج‏ بخشی و ضیافت.در کنار محراب،اتاق  نذورات قرار دارد.

از داخل این اتاق تعدادی اثر مهر روی گلوله‏ های رسی به دست آمده که‏

حکم لاک و مهرهای امروزی را داشته است.

این گلوله‏ های گلی اثر مهرهایی با نقوش اساطیری، و برخی نیز خط

پهلوی دارند.

در انتهای تالار،دری به عرض 25/1 متر به راهرویی ارتباط پیدا می‏کند.

سپس به محوطهء آتشکده‏ای مرتبط می‏شود که ابعاد آن 4x4 متر است.

آتشدان گچی زیبایی در مقابل ورودی تالار به آتشکده قرار دارد؛به طوری

که نیایش کنندگانی که در تالار جمع می‏شوند،از دور شاهد مراسمی بودند

که موبدان در کنار آتشدان اجرا می‏کردند.

دور تا دور آتشکده چندین سکو ساخته شده که احتمالا محل قرار دادن

چوب‏های خشک و مواد خوشبوکننده و هوم و ابزار و ادوات‏ مربوط به

آتشکده بوده‏ اند.

در سمت شمال آتشکده،اتاق نسبتا بزرگی دیده می‏شود که در سه‏ طرف

آن،استودان‏های گچی به طول 5/1 تا  65/0

متر و عرض 70/0 متر ساخته شده‏اند.هریک از این استودان‏ها(استخوان‏دان‏ها)

دریچه‏ای داشته‏اند که احتمالا با دری چوبی بسته می‏شدند.این اتاق به‏

وسیلهءدرگاهی که در سمت جنوب آن تعبیه شده،از طریق آتشکده به‏

خارج راه داشته است.

روی استودان‏ها ساده‏ترین و در عین حال زیباترین نقوش اساطیری‏ با

خطوط ساده نقر شده‏اند؛نقوشی از اسب،گاو،گریفون،مار، عقرب و نیز

صحنهء شکار که به صورت مینیاتوری در اندازه‏های کوچک‏ نقش شده‏اند.

در سمت شرق آتشکده،اتاق یا برج مدوری قرار دارد که با توجه به‏ شواهد

موجود،باید«برشنوم گاه»یا محل تطهیر معتقداتی باشد که باید به وسیله

موبدان تطهیر شوند.

این نیایشگاه به ظاهر در مجموعه‏ای از بناهای حکومتی قرار داشته‏ است.

براساس مدارک موجود،در زمان بهرام  پنجم(438-420 میلادی)بعد از جنگ

پادشاه هپتالی‏ها در کشتن او ساخته شده است و در زمان پیروز،پادشاه

ساسانی که به دست هپتالی‏ها کشته شد و در نتیجه‏ شمال خراسان مورد

قتل و غارت قرار گرفت،تخریبشده است.بعد از چند سال،مجددا روی خرابه‏

های آن آثاری از دورهء ساسانی به وجود آمده است.

http://persiaarchaeology.blogfa.com

آتشکده تمر، ارومیه

آتشکده تمر، ارومیه



آتشکده تمر در 2 کیلومتری قریه تمر (تماره واقع در 18 کیلومتری غرب جاده ارومیه - سلماس) از محال انزل، بخش حومه ارومیه واقع شده است.
این آتشکده در حال حاضر به صورت مخروبه‌ای بالای تپه‌ای به جا مانده است و به علت عدم ثبت و رسیدگی، روی به انهدام قطعی می‌رود. این آتشکده مربوط به دوره‌ سلاطین هخامنشی احتمالاً در فاصله سال‌های 550-530 قبل از میلاد ساخته شده است.

آتشکده تورنتو

شامگاه روز شنبه 18 تیر ماه گروهی از جوانان زرتشتی ایرانی که به منظور شرکت در کنگره جهانی زرتشتیان راهی کانادا شده بودند و در تورنتو به سر می بردند، در آتشکده این شهر گرد هم آمدند تا در گردهمایی که به مناسبت حضور آنان برگزار شده بود شرکت نمایند.این برنامه از حدود ساعت 9 شب آغاز شد، در ابتدا باشندگان به نیایش در داخل نیایشگاه پرداختند.

برنامه بعدی نیز شامی بود که با هزینه انجمن زرتشتیان تورنتو تدارک دیده شده بود و کاملا ایرانی بود.بعد از شام یکی از باشندگان در سخنان کوتاهی به ایرانیان خوش آمد گفت و رامین بامسی نیز به نمایندگی از جوانان زرتشتی ایرانی گزارشی از کنگره را ارائه نمود.گفتنی است این آتشکده نیز همانند آتشکده ونکوور توسط ارباب رستم گیو ساخته شده است.

http://kouroshparast.com